Obsługa prawna fundacji
i stowarzyszeń

Fundacja jest tworzona przez fundatora, który wyodrębnia majątek na określony cel (ustawa z 6.04.1984 r. o fundacjach). Nie posiada członków — zarządzana jest przez zarząd. Stowarzyszenie jest dobrowolnym zrzeszeniem osób, działa na podstawie ustawy z 7.04.1989 r. i musi mieć minimum 7 założycieli (stowarzyszenie rejestrowe) lub 3 (stowarzyszenie zwykłe). Stowarzyszenie ma demokratyczną strukturę z walnym zebraniem jako najwyższym organem.

Rejestracja fundacji lub stowarzyszenia w KRS trwa zazwyczaj od 2 do 6 tygodni od złożenia kompletnego wniosku. Sąd rejestrowy rozpoznaje wniosek o wpis nie później niż w terminie 7 dni od jego wpływu (art. 20a ust. 1 ustawy o KRS). Jeżeli konieczne jest wezwanie do usunięcia przeszkody, bieg siedmiu dni zaczyna się od jej usunięcia, a gdy sprawa wymaga rozprawy — termin wydłuża się do miesiąca (art. 20a ust. 3). Stąd w praktyce 2–6 tygodni. Czas ten może się wydłużyć przy konieczności uzupełnienia braków. Kancelaria przygotowuje kompletną dokumentację, co minimalizuje ryzyko zwrotu wniosku.

Akt fundacyjny (oświadczenie woli fundatora) powinien wskazywać cel fundacji i majątek przeznaczony na jego realizację (minimum 500–1000 PLN w praktyce). Statut fundacji określa: nazwę, siedzibę, majątek, cel, sposób realizacji celów, zasady zarządu, tryb zmiany statutu i warunki likwidacji. Brak któregokolwiek elementu skutkuje zwrotem wniosku przez sąd.

Tak — fundacje i stowarzyszenia mogą prowadzić działalność gospodarczą jako dodatkową, służącą realizacji celów statutowych. Wymaga to wpisu do rejestru przedsiębiorców KRS oraz wyodrębnienia działalności odpłatnej i nieodpłatnej pożytku publicznego. Dochód z działalności gospodarczej musi być przeznaczony na cele statutowe. Kancelaria doradza w kwestii prawidłowego skonstruowania statutu i podziału działalności.

Status organizacji pożytku publicznego (OPP) przyznawany jest fundacjom i stowarzyszeniom spełniającym wymogi ustawy z 24.04.2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie. Daje m.in. prawo do 1,5% podatku od podatników PIT, zwolnienia z podatków i opłat skarbowych, prawo do nieodpłatnego czasu antenowego w mediach publicznych oraz dostęp do środków z FIO.

Likwidacja fundacji następuje po osiągnięciu celów, wyczerpaniu środków lub decyzją organów. Zarząd (lub likwidator) sporządza sprawozdanie, spłaca zobowiązania i przeznacza majątek wskazany w statucie. Wykreślenie z KRS wymaga złożenia wniosku z dokumentami potwierdzającymi zakończenie likwidacji. Stowarzyszenie likwiduje się uchwałą walnego zebrania (kwalifikowana większość) lub sądownie.

Fundacje składają corocznie sprawozdanie z działalności do właściwego ministra (termin: do 30 czerwca za rok poprzedni) oraz do urzędu skarbowego. Stowarzyszenia rejestrowe składają sprawozdania finansowe do KRS. OPP składają dodatkowo roczne sprawozdanie merytoryczne i finansowe dostępne publicznie w bazie OPP. Kancelaria pomaga w przygotowaniu dokumentacji i weryfikacji obowiązków sprawozdawczych.

Kancelaria wspiera organizacje na etapie prawnym procesu grantowego: analiza regulaminu konkursu i kwalifikowalności organizacji, weryfikacja umowy o dofinansowanie, opiniowanie obowiązków sprawozdawczych i warunków rozliczenia dotacji. Doradzamy przy zmianach w projekcie wymagających zgody instytucji finansującej oraz reprezentujemy w sporach z instytucjami zarządzającymi (zwrot dotacji, korekty finansowe).